چگونه با کودکم رفتار کنم بخش ۱ ؛ تحسین
۶ آبان ۱۳۹۸
پیش بینی کننده های اکتساب خواندن
۱۹ آبان ۱۳۹۸

۷ آبان روز جهانی سکته مغزی

هفتم آبان مصادف با ۲۹ اکتبر روز جهانی سکته مغزی می باشد.

زمانی سکته مغزی رخ می دهد که ناگهان یک رگ خونی در مغز پاره یا مسدود می شود. در نتیجه خون و اکسیژن به ناحیه آسیب دیده نخواهد رسید  که باعث از بین رفتن سلول های بافت مغزی آن ناحیه میگردد که شدت  و نوع  آسیب بسته به این که عروق  کدام  ناحیه آسیب  دیده  متفاوت است.

درمان بیماران سکته ی مغزی علاوه بر اقدامات پزشکی توسط متخصصین مغز و اعصاب شامل درمان‌های توانبخشی مثل:

 

  • کاردرمانی

  • فیزیوتراپی

  • گفتاردرمانی

گفتار درمانی یکی از شاخه‌های علوم توانبخشی است که برای کمک و درمان اختلالات گفتار و زبان مانند اختالات گفتاری پس از سکته مغزی ،ضربه مغزی و اختلال بلع(دیسفاژی) مورد استفاده قرار می‌گردد.‌

به ‌عنوان عضوی از یک تیم پزشکی، گفتار‌ درمانی وظیفه‌ی تشخیص و درمان عارضه‌های شناختی مربوط به حرف زدن و غذا خوردن پس از وقوع سکته مغزی را بر عهده دارد.

سکته مغزی باعث به وجود آمدن ناتوانی‌های مختلف از جمله مشکلات حرکتی، گفتاری، شناختی و اختلال در بلع می‌شود.

مشکلات بلع

بلع یکی از عملکردهای حیاتی انسان است زیرا اولین مرحله گوارش مواد غذایی است که برای انجام آن به هماهنگی دقیقی بین بلع و تنفس توسط سیستم عصبی نیاز هست.در سکته‌های مغزی معمولا به دلیل درگیری مراکز کنترل کننده بلع در مغز این هماهنگی مختل شده و در نتیجه عملکرد طبیعی بلع دچار اشکال می‌شود، در نتیجه فرد قادر نیست مواد غذایی، مایعات و حتی داروها را به صورت طبیعی از دهان دریافت کند.اگر تشخیص زود هنگام و اقدامات درمانی مناسبی برای درمان اختلال بلع بیمار انجام شود این مشکل تا حدود زیادی برطرف می‌شود و بیمار بعد از مدتی قادر به تغذیه دهانی خواهد بود.

گفتاردرمانگر برای شما یک برنامه‌ی توان‌بخشی بلع را طراحی و اجرا می‌کند. این برنامه ممکن است شامل استراتژی‌های جبرانی مانند تغییر در وضعیت بدن و یا تکنیک‌های بلع جایگزین باشد. درمانگر می‌تواند در مورد غذاهایی که بلع آن‌ها آسان‌تر است اطلاعاتی را به شما داده و شما را از غذاهای مضر آگاه کند.

آفازی

آفازی به انگلیسی Aphasia یا زبان پریشی اختلال در زبان است که بر روی درک، بیان، خواندن و نوشتن تاثیر می گذارد. آفازی همیشه در نتیجه آسیب مغزی اتفاق می افتد که یکی از شایع ترین علت های آن سکته مغزی می باشد. اگرچه دلایل دیگری نظیر تصادف، ضربه به سر، تومور یا التهاب مغزی می تواند منجر به زبان پریشی شود

آفازی اختلالات همراه نیز می تواند داشته باشد اما به طور ویژه می توان موارد زیر را از علائم آفازی  دانست:

  • ناتوانی در درک زبان

  • ناتوانی در نامیدن اشیاء

  • ناتوانی در تکرار

  • ناتوانی در حفظ قواعد دستوری

  • ناتوانی در خواندن و نوشتن

  • عدم حفظ آهنگ و تون صدا

  • ناتوانی در درک دستورات

آفازی چگونه ایجاد می شود؟ علت آفازی چیست؟

مغز دارای دو نیمکره ی چپ و راست است. در بیشتر افراد نیمکره ی مسئول برای صحبت کردن، نیمکره ی چپ است. که به آن نیمکره ی غالب   نیز می گویند.

در نیمکره ی چپ مناطق مختلفی وجود دارند که هر یک بخشی از عملکرد گفتار را انجام می دهند.

  1. بروکا: بخشی از نیمکره ی چپ است که مسئول بیان کلمات می باشد. یعنی وقتی می خواهیم کلمه ی “توپ” را بگوییم این منطقه الگوی حرکتی آن را برنامه ریزی می کند و می توانیم آن را بگوییم

  2. ورنیکه: بخشی که در درک صحبت دیگران نقش دارد.

  3. الیاف قوسی: این الیاف ارتباط بین دو بخش بروکا و ورنیکه را برقرار می کنند. در واقع وقتی کسی با شما صحبت می کند شما با ورنیکه آن را درک می کنید، و وقتی بخواهید جواب فرد را بدهید با همکاری ورینکه + الیاف قوسی + بروکا پاسخ فرد را می دهید.

درمان آفازی چیست؟

درمان جنبه های گفتار و صحبت کردن و همچنین بلع بیمار آفازی برعهده گفتاردرمانگر می باشد

گفتاردرمان نوع آفازی را تشخیص داده و متناسب با آن برنامه ی درمان بیمار را طرح ریزی می نماید.

زمان مناسب گفتار درمانی برای سکته مغزی

مهمترین اصل در نتیجه گیری از درمان، شروع زودهنگام درمان و مستمر است

به طور کلی تا ۶ ماه پس از آسیب، دوران طلایی به حساب می آید. از این جهت بهترین زمان برای بازگردانی مهارت های از دست رفته است. همچنین درمان تکلم بعد از سکته مغزی شرایط مشابهی دارد و بهتر است هرچه سریعتر آغاز شود.

آسیب شناس گفتار و زبان ( گفتار درمانگر ) نقش بسیار مهمی در درمان تکلم بعد از سکته مغزی دارد. آسیب شناس گفتار و زبان تنها متخصص جهت  ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان و بلع در بیماران سکته مغزی است. زمان شروع گفتار درمانی سکته مغزی همچنین در تاثیر برنامه درمانی بسیار موثر است هرچه برنامه گفتار درمانی سکته مغزی زودتر شروع شود میزان بهبودی بیشتر خواهد بود. اگر بدنبال درمان نکلم بعد از سکته مغزی هستید حتما به مراکز گفتاردرمانی مراجعه کنید. هر چه زودتر بهتر!

نکاتی برای آموزش حرف زدن پس از سکته مغزی

قبل از اینکه با او صحبت کنید ، او را متوجه خودتان کنید.( توجه او را جلب کنید)

تماس چشمی  خود را حفظ کنید و به حرکات بدن و ژست های او توجه کنید.

سر و صدای زمینه را کم و یا حذف کنید. ( صدای تلویزیون ، رادیو و یا صحبت دیگران..)

از جملاتی که ساختار ساده دارند استفاده کنید و بر روی کلمات کلیدی تاکید نمایید.

سرعت گفتارتان را کاهش دهید.

به او فرصت کافی برای صحبت کردن دهید و تا اتمام صحبتش صبور باشید.

علاوه بر گفتار ، از رسم کردن ، ژست ها ، نوشتن و حالات چهره برای برقراری ارتباط کمک بگیرید.

به او کمک کنید که از نقاشی کردن ، ژست ها و نوشتن استفاده کند.

بیشتر از سوالات با جواب بلی – خیر استفاده کنید تا سوالات با پاسخهای طولانی

تلاش هایی که برای حرف زدن انجام میدهد را تشویق کنید و اصرار به تلفظ صحیح و یا کامل گفتن کلمات نداشته باشد.

در صورت امکان او را در انجام کارهایش و.. تشویق کنید.

 

* دوباره تاکید میکنیم مراجعه ی زودهنگام پس از ضایعه به گفتاردرمانی را جهت درمان اختلال تکلم و بلع فراموش نکنید

 

 

 

 

 

 

 

*گفتاردرمانی . گفتاردرمانی اصفهان. دکتر گفتاردرمانی اصفهان . مطب گفتاردرمانی . بهترین گفتاردرمانی اصفهان . بهترین دکتر گفتاردرمانی . بهترین دکتر گفتاردرمانی اصفهان .